Μιλώντας, όμως, για την επανάσταση θα πρέπει να κάνουμε τους σωστούς χειρισμούς της σκέψης μας, έτσι ώστε η ίδια, ως πράξη, να απελευθερώσει και να αποκαλύψει την ουσία της.
Η γενικευμένη και συντονισμένη αντικαπιταλιστική προοπτική συνιστά, ασφαλώς, μέγα ζητούμενο στις σημερινές ιστορικές και κοινωνικές συγκυρίες. Με αυτή την έννοια η σύμπηξη του σύγχρονου επαναστατικού υποκειμένου, αποτελεί το πρώτιστο μέλημα της σημερινής ανατρεπτικής διαδικασίας. Εξάλλου, η αναγκαιότητα της έλευσης «του καινούριου», «του νέου» είχε πλέον υποστασιοποιηθεί στη μέση συνείδηση. Μπορούμε να πούμε, ότι είχε «σαρκωθεί» χωρίς σάρκα και οστά. Το φαινόμενο αυτό πολύ εύκολα γινόταν αντιληπτό. Αρκεί να φέρουμε στο νου μας το τεράστιο ποσοστό της αποχής, του άκυρου, του λευκού και των δυσαρεστημένων στο θέατρο των εκλογών. Εκεί, λοιπόν, το συγκεκριμένο φαινόμενο εμφανιζόταν ολοφάνερα. Υψωνόταν σε ρεύμα. Τέλος, υλοποιήθηκε στις πλατείες. Και θέλοντας να συνεισφέρουμε με τις μικρές μας δυνατότητες προς την ποιοτική αναβάθμιση του κοινωνικού φαινομένου των «αγανακτισμένων», θα τροχοδρομήσουμε τις επόμενες σκέψεις μας. Πριν από όλα θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την εξής διαπίστωση: Οτιδήποτε ανατρεπτικό, ρηξικέλευθο, πρωτοποριακό – ιστορικά θεωρημένο- είναι αυτοφυές και γηγενές φαινόμενο, ως καθεαυτή έννοια, κάποιου συγκεκριμένου κοινωνικού–οικονομικού–πολιτικού γίγνεσθαι. Το γεννάει, δηλαδή, η εποχή του. Με λίγα λόγια: Είναι η ίδια η κίνηση του υλικού προτσές, που σε μια δεδομένη, προνομιούχα στιγμή και αφού οι συνθήκες το επιτρέπουν, ξεπερνά τον εαυτό του κάνοντας άρνηση του κοινωνικού του θετικού. Μιλώντας, όμως, για την επανάσταση θα πρέπει να κάνουμε τους σωστούς χειρισμούς της σκέψης μας, έτσι ώστε η ίδια, ως πράξη, να απελευθερώσει και να αποκαλύψει την ουσία της. Επί παραδείγματι, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι όλες οι γνωστές επαναστάσεις εκφυλίστηκαν σε θεσμοποιημένα καθεστώτα. Ή ότι μια επανάσταση παύει να είναι επαναστατική κατάσταση, όταν έχει οριστεί και οριστικοποιηθεί, η δημιουργική μη ισορροπία της. Τώρα, ύστερα από τους πιο πάνω συλλογισμούς, απρόσκοπτα προκύπτει ότι η ουσία της επανάστασης βρίσκεται στη στιγμή εκείνη, κατά την οποία το ανατραπέν δεν κυβερνά πια και το ανατρέπον δεν κυβερνά ακόμη. Είναι η στιγμή, στη διάρκεια της οποίας συντελείται η επανάσταση, μέσα στην ίδια την επανάσταση. Μια λάμψη κεραυνού, ένας φωταγωγός της ιστορίας, που φανερώνει άγνωστα βάθη, αβύσσους του μέλλοντος. Τότε, ακριβώς, το μέλλον προσημειώνει το παρόν. Το μετά εποπτεύει το πριν. Κατόπιν, στην επόμενη στιγμή και αφού η επαναστατική πράξη παγιωθεί – μέσω της ανθρώπινης πρακτικής – σε καθεστώς, αυτή η διεμβολιστική, οραματιστική ματιά μέσα στον χρόνο σβήνει με αποτέλεσμα το μέγιστο της άρνησης να υποκλίνεται στο ελάχιστο της κατάφασης. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι όταν η επανάσταση θεσμοποιείται, υπεξαιρεί την ουσία της, η οποία αφ’ εαυτής είναι μη θέσμια. Επισκοπώντας μέχρι εδώ τούτο το γραπτό, μπορούμε να αναφέρουμε ότι: Κάθε γνήσιο επαναστατικό υποκείμενο είναι προϊόν της επαναστατικής πράξης, που λαμβάνει χώρα στις εκάστοτε σύγχρονές του ιστορικές συνθήκες και συγκυρίες. Είναι, δηλαδή, ο άμεσος, αδιαφιλονίκητος φορέας διεκπεραίωσης της πράξης (κριτική εφαρμογή), έτσι όπως αυτή αντανακλάται και αποτυπώνεται στο διανοητικό της παράγωγο, την θεωρία (εφαρμοσμένη κριτική), που με τη σειρά της μετασχηματίζεται σε πρακτική ( εξεγερσιακή διαδικασία). Ως εκ τούτου δεν εφευρίσκεται, δεν επινοείται και προπάντων δεν είναι αθροιστικής τάξης και δεν συρράφεται από την ανθρώπινη βούληση. Τουναντίον, η εκτίναξη της πρακτικής θεωρίας στην αγκαλιά της κυοφορούμενης σύγχρονης κοινωνικής ανατροπής θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και θα προλειάνει το έδαφος για τη δημιουργία του κατάλληλου ανατρεπτικού φορέα. Αυτά από τη μια πλευρά. Από την άλλη, όπως είδαμε, η επικράτηση της θετικής εξουσίας της επανάστασης σφραγίζει τα απύθμενα βάθη των σπλάχνων της. Συνέπεια τούτη της επίσχεσης, κατά συνακολουθία, είναι η φθίση και η απονέκρωση του επαναστατικού της οχήματος. Εξάλλου η διεφθαρμένη νομενκλατούρα και η επάρατος γραφειοκρατία, είναι τα γνήσια τέκνα αυτής της εκφυλιστικής δρασκελιάς. Εν τη ρύμη του λόγου, η επαναστατική διαδικασία, άπαξ και «φυσιοποιηθεί», γίνεται όμορφη και θαμπή, αυθαίρετη και κατεξοχήν αντιδιαλεκτική∙ συγχρόνως δε, αν η ίδια εξαρθεί στο θώκο της αλήθειας εν δράσει αυτονομείται και μόνο στα δικά της μάτια πια είναι επαναστατική. Μοιραία περνά στον απόλυτο υποκειμενισμό (ή απόλυτο αντικειμενισμό) και δεν μπορεί να ανεχθεί ούτε λεπτό το βλέμμα μιας αντιπολίτευσης. Στην προκειμένη περίπτωση έχουμε δύο αλληλοαναιρούμενες, διαδοχικές φάσεις∙ η Ιστορία η οποία μετά μανίας πρωτοστατεί στη σύλληψη και γέννηση του προωθητικού της άλματος στο μέλλον, κατά πρώτη φάση∙ η ίδια που πρωτοστατεί στην αντίστροφη μέτρηση αυτού του άλματος, αμέσως μετά, κατά δεύτερη φάση. Στο σημείο αυτό βρισκόμαστε απέναντι σε μια κατ’ επίφαση ιστορική αναίρεση. Εξού και η ψευδαίσθηση, ότι τίποτε στον κόσμο δεν αλλάζει,ούτε άλλαξε. Πάντως η ερμηνεία και το ξεπέρασμα της εν λόγω αντίθεσης αναπαύεται στους κόλπους της πρακτικής θεωρίας Αρχικά θεωρούμε ότι η άρνηση, ενύπαρκτη στον εσώτερο συγκρουσιακό μηχανισμό της ιστορίας, πραγματώνεται μέσα στον κόσμο -ως αρνητικότητα- και τότε ακριβώς υποβάλλεται εκ μέρους της το αίτημα δημιουργίας του σύστοιχου συλλογικού υποκειμένου. Δυστυχώς όμως, κανένας πολιτικός σχηματισμός (με την ευρύτερη έννοια του όρου) όσο ανατρεπτικός και να είναι, δεν αποτελεί άρνηση. Για να εδραιωθεί στο πεδίο της ιστορίας πρέπει να υπάρχει θετικά. Αυτό που κάνει το κάνει απολύτως και όχι σχετικώς. Όμως, τουλάχιστον προς το παρόν, μόνο δικτατορία του θετικού υπάρχει. Παράλληλα αποτελείται από ανθρώπους που, αν και επαναστάτες, πιστεύουν και αποθαρρύνονται, ενθουσιάζονται και απογοητεύονται, φάσκουν και αντιφάσκουν, καθώς κινούνται μέσα στην καρδιά του κόσμου. Στο τέλος ένας τέτοιος πολιτικός οργανισμός (που επιπροσθέτως λειτουργεί καθημερινά ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν είναι όλοι φιλόσοφοι) δρα μέσα στο θετικό και το άμεσο και ξαναπέφτει σε αυτό με όλο του το βάρος. Κατόπιν, θεωρούμε ότι η αρχή του λογικού πυρήνα της ιστορίας δεν υπόσχεται πως κάθε πρόβλημα που τίθεται είναι εκ των προτέρων λυμένο∙ πως η επίλυση προηγείται του προβλήματος∙ ότι το ερώτημα προοιωνίζεται την απάντησή του, σαν η ιστορία ολόκληρη να έχει πυργωθεί πάνω σε ακριβείς προβλέψιμες ιδέες. Αντιθέτως δεν υπάρχει γεγονός που να μην κουβαλά το διακριβωτικό του παραπλήρωμα στο διαρκές πρόβλημα της γνώσης, του τι είναι ο άνθρωπος και η κοινωνία του∙ που να μην θέτει στην ημερήσια διάταξη το πρόβλημα αυτό∙ που να μην ανασύρει το παράδοξο μιας ταξικής, εκμεταλλευτικής κοινωνίας, στηριγμένης, ωστόσο, στην αναγνώριση και την ανοχή του ανθρώπου από άνθρωπο. Η σύνθεση, μάλλον, θα πρέπει να αναζητηθεί σε κάποιο ακροκέραμο της ιστορίας. Εκεί, όπου η ιστορική και αντικειμενική πορεία θα υποστυλώσει το εσώτερο μηχανισμό της επανάστασης σε τέτοιο βαθμό, ώστε η μη θέσμια επανάσταση να εγκατασταθεί στην εξουσία. Η ιστορία ως ωρίμαση και η ιστορία ως αδιάκοπη ρήξη θα εναρμονιστούν. Το γεγονός αυτό θα καλύψει την αδράνεια της κατ’ επίφαση ιστορικής αναίρεσης, για την οποία γράψαμε πιο πάνω. Με άλλα λόγια, η ιστορία θα απομυστικοποιήσει τον κύκλο των χαμένων επαναστάσεών της. Θα εκκρίνει μια τάξη, η οποία, όμως δεν θα είναι θετική εξουσία. Αυτή, αφού εξοστρακίσει τις τάξεις που ανατράπηκαν, θα επιβάλει με τη σειρά της την ιδιαιτερότητά της και θα αναδείξει τη μη-τάξη της. Και, πάντως, θα είναι η έσχατη όλων των τάξεων, η κατάργηση όλων των τάξεων και του ίδιου του εαυτού της ως τάξης.Berlin, London, Andalucía, Rally Round…24/6/2011Νώντας Κούκας
Κείμενο που φιλοξενείται στο μπλογκ «Άμεσος Λόγος και Δράση 2»
